JPK CIT – Nowe Obowiązki Raportowania Podatku Dochodowego i Rozwiązanie Informatyczne

Jednolity Plik Kontrolny dla Podatku Dochodowego od Osób Prawnych (JPK CIT) to elektroniczna forma raportowania danych księgowych i podatkowych, które stanowią podstawę rozliczenia podatku CIT. Jego celem jest zwiększenie przejrzystości systemu podatkowego i usprawnienie analizy danych przez Krajową Administrację Skarbową. Wprowadzenie JPK CIT jest kolejnym krokiem w cyfryzacji procesów podatkowych, po JPK VAT, i ma na celu umożliwienie organom podatkowym szybszej oraz bardziej precyzyjnej weryfikacji danych finansowych przedsiębiorstw.

JPK CIT składa się z dwóch podstawowych struktur logicznych:

• JPK_KR_PD (Jednolity Plik Kontrolny Księgi Rachunkowe Podatek Dochodowy) – rozszerzone dane z ksiąg rachunkowych o informacje podatkowe związane z CIT.
• JPK_ST_KR (Jednolity Plik Kontrolny Środki Trwałe) – ewidencja środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych.

Obowiązki, Terminy i Sankcje JPK CIT

Nowy obowiązek raportowania wymaga od podatników prowadzenia ksiąg przy użyciu programów komputerowych. Dane z tych ksiąg, w formie elektronicznych plików zgodnych z określoną strukturą, należy przesyłać właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego po zakończeniu roku podatkowego, w terminie do dnia upływu terminu złożenia zeznania (CIT-8).

Kogo Obejmuje Obowiązek Raportowania?

Obowiązek raportowania JPK CIT dotyczy co do zasady podatników podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) i podatkowych grup kapitałowych (PGK).

Ważne wyjątki od reguły:

• Podatnicy zagraniczni posiadający w Polsce zakład (np. oddział przedsiębiorcy zagranicznego) również podlegają obowiązkowi raportowania JPK CIT. Dotyczy to danych związanych z polskim biznesem (oddziałem), a raportuje formalnie centrala jako podatnik.
• Spółki osobowe niebędące podatnikami CIT, których wspólnikami nie są wyłącznie osoby fizyczne, są zobowiązane do prowadzenia ksiąg i raportowania JPK CIT.

Wyłączenia z obowiązku raportowania JPK CIT:

• Podmioty zwolnione z CIT podmiotowo (wskazane w art. 6 ustawy o CIT), z zastrzeżeniem, że fundacje rodzinne jednak podlegają obowiązkowi.
• Podmioty zwolnione z CIT przedmiotowo, które są uprawnione do składania deklaracji papierowych.
• Niektóre organizacje pozarządowe (NGOs) prowadzące uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów, po poinformowaniu właściwego urzędu skarbowego.

Terminy Pierwszego Raportowania

Obowiązek przesyłania ksiąg przy użyciu programów komputerowych następuje stopniowo:

Grupa Podmiotów	Rok Podatkowy/Obrotowy Rozpoczynający się po:	Pierwsze Raportowanie (za ten rok) przypada na:
PGK i najwięksi podatnicy CIT (przychody > 50 mln euro)	31.12.2024 r.	Termin złożenia CIT-8 za 2025 r. (np. marzec 2026 r.)
Inni podatnicy składający JPK_VAT	31.12.2025 r.	Termin złożenia CIT-8 za 2026 r. (np. marzec 2027 r.)
Pozostałe podmioty	31.12.2026 r.	Termin złożenia CIT-8 za 2027 r. (np. marzec 2028 r.)

Uwaga dla Estońskiego CIT: Podmioty na Estońskim CIT mają patrzeć na przychody rachunkowe przy określaniu progu 50 mln euro.

Zakres Raportowanych Danych i Wyłączenia

Zakres danych określony jest rozporządzeniem Ministra Finansów. Oprócz zapisów z ksiąg rachunkowych, JPK CIT ma zawierać w szczególności:

• NIP kontrahenta.
• Numer identyfikujący fakturę sprzedaży w KSeF.
• Znacznik identyfikujący konto księgowe (słowniki).
• Dane dotyczące środków trwałych (ŚT) i wartości niematerialnych i prawnych (WNiP) potwierdzające nabycie, wytworzenie lub wykreślenie z ewidencji.
• Wysokość, rodzaj i typ różnicy między wynikiem bilansowym i podatkowym.

Ważne wyłączenia dla pierwszej grupy raportujących (PGK i najwięksi, za rok rozpoczynający się po 31.12.2024 r., a przed 1.01.2026 r.):

• Nie muszą uzupełniać o dodatkowe dane (z wyjątkiem znaczników kont rachunkowych):
  • NIP kontrahenta.
  • Numer identyfikujący fakturę w KSeF.
  • Dane potwierdzające nabycie, wytworzenie lub wykreślenie ŚT lub WNiP.
  • Wysokość różnicy między wynikiem bilansowym i podatkowym.
• Podmioty stosujące MSR/MSSF (Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej) mogą nie uzupełniać o znaczniki kont rachunkowych.
• Zwolnienie z obowiązku złożenia JPK_ST_KR (ewidencja środków trwałych).

Wyłączenie dla wszystkich (dla ŚT/WNiP wprowadzonych przed 1.01.2025 r.):

• Przekazywane księgi mogą nie być uzupełniane o dodatkowe dane dotyczące ŚT lub WNiP wprowadzonych do ewidencji przed 1 stycznia 2025 r.. Należy jednak uwzględnić numer KSeF faktury sprzedaży (o ile nadano) oraz datę wykreślenia z ewidencji (dla „historycznych” ŚT/WNiP).

Sankcje Karne Skarbowe

• Brak przesłania księgi lub przesłanie księgi nierzetelnej:
  • Podlega karze grzywny do 240 stawek dziennych (co może wynieść nawet ok. 14 milionów złotych). Jest to traktowane jako przestępstwo karne skarbowe.
• Przesłanie księgi po terminie lub wadliwej:
  • Podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe (jest to kara kwotowa, w roku 2025 ok. 93 000 zł).

Wniosek: Zdecydowanie lepiej jest złożyć JPK CIT, nawet jeśli jest wadliwy (np. z brakującymi, wyłączonymi danymi, ale z wymaganymi znacznikami), niż nie złożyć go w ogóle. Złożenie wadliwej księgi jest zagrożone sankcją dużo niższą i pozwala ograniczyć ryzyko dla osób zarządzających.

 

Rozwiązanie Hogart dla JPK CIT

Kluczowym i najbardziej czasochłonnym elementem wdrożenia JPK CIT, szczególnie w kontekście struktury JPK_KR_PD, jest prawidłowe zamapowanie kont księgowych do wymaganych znaczników.

Wyzwanie Mapowania Kont

Ministerstwo Finansów wymaga, aby dane z ksiąg rachunkowych były wzbogacone o szczegółowe znaczniki. W szczególności istotne są:

1. S121: Znaczniki odpowiadające pozycjom bilansu i rachunku wyników.
2. S123: Znaczniki do mapowania do podstawy opodatkowania podatku dochodowego (słynne „koszt/nie koszt”).

Dla organizacji, które nie mają wystarczającej analityki w planie kont, to mapowanie może wymagać:

• Zmiany planu kont i zasad rachunkowości.
• Wprowadzenia dodatkowych kont księgowych (np. dla kosztów stanowiących i niestanowiących koszt uzyskania przychodu).
• Zastosowania „kont wirtualnych”, gdzie na podstawie analityki (wymiarów na transakcji) system w locie tworzy odpowiednie „wirtualne” konta dla celów raportowania JPK CIT.

Platforma Hogart: Serwer Wymiany Danych

Firma Hogart oferuje Serwer Wymiany Danych Hogart jako centralny element, który ma na celu ułatwienie i automatyzację raportowania JPK CIT (oraz innych JPK i raportów).

Funkcjonalności i Proces:

1. Pobieranie Danych: Dane są pobierane z dowolnego systemu ERP (np. SAP, IFS, JD Edwards, SunSystems, Microsoft Dynamics 365 BC/Navision).
2. Preintegracja z Microsoft Dynamics 365 BC (Navision): We współpracy z firmą Atteli, Hogart oferuje preintegrację ułatwiającą i przyspieszającą raportowanie z systemów Microsoft.
3. Mapowanie w Systemie 365 BC: Integracja umożliwia stworzenie w planie kont (księdze głównej) specjalnych pól dla znaczników S121 i S123. Mapowanie kont do tych znaczników odbywa się w oparciu o słowniki zgodne z wymaganiami Ministerstwa Finansów.
4. Weryfikacja i Edycja w Module Hogart: Po załadowaniu danych do Serwera Wymiany Danych, moduł JPK_KR_PD umożliwia:
   • Wizualizację danych w strukturach dziennika, konta-zapisu i obrotówki.
   • Walidację poprawności danych już na etapie ładowania.
   • Weryfikację i analizę danych, w tym grupowanie i filtrowanie po znacznikach S121 i S123, co jest kluczowe dla działu księgowego.
   • Edycję danych bezpośrednio w module (z odpowiednimi uprawnieniami), co jest przydatne, gdy utrudniony jest dostęp do centralnego systemu ERP.
5. Konwersja i Wysyłka: Moduł konwertuje zweryfikowane dane do wymaganego formatu XML i umożliwia wysyłkę do Ministerstwa Finansów.

Serwer wymiany danych Hogart może służyć jako jedno centralne narzędzie do obsługi raportowania dla wielu podmiotów i wielu systemów ERP.